Informacje ogólne

Kombucha często zwana po polsku kombuczą to zdrowotny napój otrzymywany ze sfermentowanej herbaty. Otrzymuje się go w wyniku umieszczenia grzyba herbacianego – tzw. matki (SCOBYSymbiotic Culture Of Bacteria + Yeast) w posłodzonej herbacie (najczęściej czarnej lub zielonej). Jest to symbiotyczny układ bakterii i drożdży, które mają formę żelowej, elastycznej struktury, która przybiera kształt naczynia, w którym przebiega proces fermentacji. Smak napoju jest lekko musujący i przypomina sok jabłkowy.

Napój z Kombuchy (kombuczy) nazywany jest często eliksirem długowieczności. Znany i spożywany jest już od tysięcy lat.

Bogata jest w witaminy z grupy B oraz kwasy organiczne, jak np. kwas glukuronowy.

Jest naturalnym detoksykantem. Jest też nieocenionym pomocnikiem układu trawiennego, gdyż zawiera korzystne mikroorganizmy, które zasiedlając układ pokarmowy produkują enzymy wspomagające efektywne trawienie, usprawniające usuwanie resztek pokarmowych i odpadów oraz usprawniające i pobudzające układ odpornościowy. Ma również właściwości antyrakowe.

Ma właściwości detoksykacyjne i przywraca organizmowi naturalną równowagę przez co pozwala na:

  • wzmocnienie efektywności działania układu immunologicznego – organizm gotowy jest do walki z atakującymi go toksynami, czy drobnoustrojami chorobotwórczymi;
  • uruchomienie naturalnych zdolności organizmu do samoleczenia.

O Kombuczy (kombuczy) mówi się także, że jest tzw. adaptogenem. Za Wikipedią:

„(…) adaptogen – lek ziołowy wspomagający odporność organizmu na stresy i przeżycia traumatyczne, stosowany w stanach wyczerpania, niepokoju itp.”

Wikipedia podaje dalej, że pojęcie to zostało wprowadzone przez dr Mikołaja Lazarewa- rosyjskiego naukowca, który warunkuje uznanie produktu za adaptogen od spełnienia poniższych 3 warunków.

  1. Lek ziołowy uznawany za adaptogen ma powodować możliwie najmniejsze zmiany (zaburzenia) w fizjologii organizmu.
  2. Lek ziołowy uznawany za adaptogen ma „uodparniać” organizm poprzez szerokie oddziaływanie fizyczne, biochemiczne itp.
  3. Lek ziołowy uznawany za adaptogen ma normalizować i usprawniać różne funkcje organizmu i nie mieć działań niepożądanych.

Kombucha (kombucza), jako adaptogen, w zależności od tego, czego organizm szczególnie potrzebuje, dąży do zaspokojenia tych potrzeb i osiągnięcia równowagi. Dlatego ta sama Kombucha (kombucza) stosowana przez różne osoby może np.

  • obniżyć ciśnienie tętnicze osobie z nadciśnieniem, a podwyższyć ciśnienie tętnicze osobie o zbyt niskim ciśnieniu krwi;
  • spowodować  utratę wagi u osoby z otyłością, podczas gdy osobom z niedowagą pomóc „nabrać ciała”;
  • wyciszyć system nerwowy osób nadmiernie pobudzonych (np. przez ADHD, stres, bezsenność), a pobudzić i naenergetyzować osoby apatycznie reagujące na bodźce (zespół chronicznego zmęczenia, apatia).

Właściwości zdrowotne Kombuchy

Działanie Kombuchy (kombuczy) jest, dzięki własnościom adaptogennym, bardzo wszechstronne. Ma ona pozytywny wpływ nie tylko na fizjologię organizmu, ale także na jego sferę psychiczną.

Niektóre z korzyści są następujące:

  • Zawiera probiotyki (przywraca mikroflorę jelit po antybiotykoterapi, wzmacnia system immunologiczny, hamuje rozwój bakterii gnilnych i patogennych);
  • Alkalizuje organizm (kwasica, czy zakwaszenie organizmu, która m.in. sprzyja przerostowi drożdży candida albicans, to obecnie plaga cywilizacyjna);
  • Poprawia trawienie i wspomaga pracę wątroby i trzustki;
  • Pobudza metabolizm;
  • Wzmaga spalanie tkanki tłuszczowej;
  • Łagodzi zaparcia;
  • Detoksykuje organizm;
  • Oczyszcza krew;
  • Reguluje ciśnienie krwi;
  • Reguluje poziom cholesterolu;
  • Zapobiega miażdżycy;
  • Zapobiega nowotworom;
  • Łagodzi bóle głowy i migreny;
  • Pobudza komórki do regeneracji;
  • Zmniejsza kamienie nerkowe;
  • Pomaga w zapaleniu pęcherza moczowego;
  • Zawiera polifenole stanowiące grupę naturalnych przeciwutleniaczy, które niszczą wolne rodniki powodujące starzenie się oraz raka;
  • Poprawia wzrok;
  • Zmniejsza wypryski – zmiękcza skórę;
  • Przyspiesza gojenie się owrzodzeń;
  • Zmniejsza siwienie włosów;
  • Zmniejsza pragnienie alkoholu;
  • Dodaje energii – pomaga w zespole przewlekłego/chronicznego zmęczenia;
  • Wpływa kojąco na układ nerwowy (łagodzi bezsenność, poprawia koncentrację, zmniejsza objawy menopauzy);
  • Bogata w przeciwutleniacze – niszczą wolne rodniki, które powodują starzenie oraz raka;
  • Odbudowuje tkankę łączną – pomaga przy zapaleniu stawów, dnie, astmie, reumatyzmie.

Takie możliwości może dać tylko lek, którego działanie skupione jest nie na leczeniu objawów chorobowych (skutków), ale na usuwaniu przyczyny pojawienia się objawów, czyli powstania nierównowagi w organizmie. Kombucha (kombucza) działa dlatego, że naturalne przywraca ten stan, w którym organizm może uaktywnić swoje zdolności do samoleczenia i samo regeneracji.

Przepis na napój z kombuchy

Procedura przygotowania napoju według receptury opisanej przez Güntera W. Franka zakłada:

Niezbędne składniki:

  • jedna zdrowa kultura Kombuchy (kombuczy) w postaci grzyba;
  • zaczyn z poprzedniej fermentacji w ilości 10% docelowej ilości płynu, jakie będzie odstawiany do fermentacji;
  • 70-100 gram cukru na każdy litr płynu, jakie będzie odstawiany do fermentacji;
  • 2 łyżeczki herbaty (czarnej lub zielonej) na każdy litr płynu, jakie będzie odstawiany do fermentacji.

Ponadto potrzebne będą:

  • naczynie do zagotowania wody;
  • naczynie szklane lub porcelanowe, w którym przeprowadzana będzie fermentacja;
  • gumka;
  • oddychające przykrycie (np. kawałek tkaniny lnianej lub bawełnianej przepuszczającej powietrze);
  • sitko;
  • lejek;
  • butelki (najlepiej szklane).

Przygotowanie:

  1. Zagotuj wodę;
  2. Zaparz herbatę;
  3. Posłodź zaparzoną herbatę cukrem (70-100 g cukru na litr wody);
  4. Ostudź płyn do temperatury 20-25°C;
  5. Przelej płyn do naczynia, w którym będzie się odbywać proces fermentacji;
  6. Dodaj zaczyn – gotowy napój z Kombuchy (kombuczy) z poprzedniej fermentacji (10% w stosunku do całej ilości);
  7. Umieść w naczyniu kulturę grzyba Kombuchy (kombuczy);
  8. Przykryj naczynie oddychającym czystym materiałem przepuszczającym powietrze i zabezpiecz gumką;
  9. Umieść naczynie w ciemnym (z dala od bezpośredniego światła), przewiewnym i ciepłym miejscu na 7 do 10 dni (temp. 20°C – 30°C; temperatura idealna wynosi około 27 °C);
  10. Zatrzymaj fermentację poprzez wyjęcie kultury z napoju (stary grzyb, który może osiąść na dnie lub pływać w napoju lub być pod powierzchnią oraz nawą kulturę, która wytworzy się na powierzchni jako galaretowata substancja o kształcie wylotu naczynia);
  11. Grzyba opłucz w letniej wodzie i ponownie umieść w nowej herbacie z cukrem i zaczynem (warstwy z kolejnych fermentacji, które tworzą kulturę można rozdzielić i użyć do nowej fermentacji; z upływem czasu
    najstarsze warstwy nabiorą ciemnego koloru i należy wtedy je usunąć);
  12. Otrzymany z fermentacji napój przelej przez sitko do butelek wypełniając je do samego brzegu i szczelnie zamknij oraz umieść w lodówce na min. 5 dni;
  13. Napój jest gotowy (najlepiej smakuje schłodzony) – SMACZNEGO.

Można używać dowolnej czarnej niearomatyzowanej herbaty, a także zielonych herbat oraz mieszanek herbaty z ziołami (np. z rumiankiem). Napój przygotowany z zielonej herbaty wykazuje działanie ochronne przed chorobami nowotworowymi.

Wyklucz lub przynajmniej ograniczaj o ile to możliwe kontakt napoju i kultury Kombuchy (kombuczy) z metalem, aby zapobiec ewentualnej reakcji metalu z kwasem organicznym.

W procesie fermentacji cukier zostaje przetworzony na dwutlenek węgla (CO2) oraz na kwasy organiczne (kliknij, aby dowiedzieć się o cennym składzie napoju) , a słodki smak napoju przechodzi stopniowo w coraz bardziej kwaśny.

Fermentacja powinna zostać zatrzymana, gdy smak napoju nie będzie ani słodki, ani kwaśny. W zależności od indywidualnych upodobań smakowych może się on nieco różnić. Kwasowość napoju można także sprawdzić poprzez zmierzenie poziomu Ph napoju (w tym celu można użyć np. papierka lakmusowego). Poziom Ph gotowego napoju powinien zawierać się a przedziale od 2,6 do 3. Dalsza fermentacja będzie powodowała wzrost kwasowości do niższych niż 2,6 poziomów Ph, aż do uzyskania octu, który można z powodzeniem używać w celach spożywczych, kosmetycznych, czy higienicznych (o zastosowaniu napoju i octu z Kombuchy (kombuczy) możesz przeczytać TUTAJ).

Podczas procesu fermentacji wydziela się dwutlenek węgla, dlatego należy zachować ostrożność przy otwieraniu zakręconych butelek z napojem.

Receptury, o których można przeczytać na rożnych stronach internetowych, czy w książkach mogą nieznacznie różnić się między sobą. Każdy sam po zdobyciu pierwszych doświadczeń z przygotowywaniem napoju odnajdzie właściwy dla siebie unikalny przepis, który mu najbardziej odpowiada smakowo i zdrowotnie. Jedna rzecz jest jednak wspólna dla wszystkich receptur – ze względu na wrażliwość mikrobiologiczną należy utrzymywać czystość podczas przygotowywania napoju i nie pozwalać na kontakt napoju lub grzyba Kombuchy (kombuczy) z metalem. Chwilowy kontakt ze stalą szlachetną nie powinien zaszkodzić kulturze, ale osobiście polecam unikać tego oraz zdejmować pierścionki, czy używać rękawic chirurgicznych do obsługi kolonii czy napoju z Kombuchy (kombuczy).

Dawkowanie

Rozpoczęcie picia napoju z Kombuchy (kombuczy) należy przeprowadzać powoli zarówno w przypadku dorosłych, jak i dzieci, zdrowych i chorych osób. Kurację zaczynamy od podanych niżej startowych dawek uzależnionych od wieku i stanu zdrowia i uważnie obserwujemy reakcję organizmu. W przypadku zaobserwowania jakichkolwiek niepokojących objawów odstawiamy picie napoju na 3 dni i rozpoczynamy od początku od bardzo małych dawek. Dzięki stopniowemu zwiększaniu dziennych dawek napoju dochodzimy do docelowych ilości (także podane poniżej), które również zależą od wieku i stanu zdrowia.

Napój najlepiej przyjmować w następujących porach:

  • rano na czczo;
  • w trakcie dnia po posiłku
  • wieczorem po kolacji, przed pójściem spać.

Najlepiej zaczynać od następujących dawek startowych:

  • 1 łyżeczka od kawy (2,5ml) trzy razy dziennie – w przypadku dzieci w wieku 6-8 lat;
  • 1 łyżeczka od herbaty (5ml) trzy razy dziennie – w przypadku dzieci w wieku 8-10 lat, osób chorych, osłabionych lub w podeszłym wieku;
  • 1 łyżka stołowa (15ml) trzy razy dziennie – w przypadku dzieci w wieku 10-14lat;
  • 2 łyżki stołowe (30ml) trzy razy dziennie – w przypadku młodzieży i dorosłych.

Docelowe dawki to:

  • po 50 ml trzy razy dziennie – w przypadku dzieci w wieku 6-8 lat;
  • po 75ml trzy razy dziennie – w przypadku dzieci w wieku 8-10 lat;
  • po 100ml trzy razy dziennie – w przypadku dzieci w wieku 10-14lat;
  • po 150ml trzy razy dziennie – w przypadku młodzieży i dorosłych.

Należy jednocześnie przyjmować duże ilości płynów, aby ułatwić organizmowi detoksyfikację, którą wywołuje napój z Kombuchy (kombuczy).

Podane wyżej dawki pochodzą z publikacji autorstwa Alicka i Mari Bartholomew pod nazwą “Kombucza cudowny grzyb. Zastosowanie w terapii naturalnej”.

Cenny skład napoju z Kombuchy

Napój z Kombuchy (kombuczy) ma właściwości probiotyczne. Jest napojem żywym, co oznacza, że zawiera żywe kultury bakterii.

Skład związków w poszczególnych rodzajach fermentowanych napojów może się nieco różnić, ale można wyodrębnić cenne dla zdrowia składniki sfermentowanej pod wpływem Kombuchy (kombuczy) herbaty, wspólne dla większości z nich.

Są to (wg. Michaela Roussin) następujące witaminy, enzymy i kwasy organiczne, bakterie oraz drożdże:

Witamina C – odtruwa i wzmaga odporność;

Witamina B1 (Tiamina) – stymuluje system im munologiczny, może pomóc w zapobieganiu chorób skóry, stawów i kości starzenia, raka i udaru mózgu. Kombucha zawiera jej więcej niż mleko;

Witamina B2 (Ryboflawina) – tłumi alergie;

Witamina B3 (Niacyna) – wspomaga gojenie tkanek skóry i jest naturalnym afrodyzjakiem;

Witamina B6 (Pirydoksyna) – pomaga walczyć z otyłością, reumatyzmem i ryzykiem udaru mózgu;

Witamina B12 (Kobalamina) – poprawia pamięć i efektywność uczenia się;

Kwas foliowy – ma wpływ na ograniczenie zachorowalności na choroby serca, starzenie się, nowotwory, chorobę Crohna, chorobę Alzheimera i osteoporozę;

Kwas octowy – zabija szkodliwe bakterie i nadaje charakterystyczny smak, obecny we wszystkich rodzajach Kombuchy (kombuczy);

Kwas mlekowy – zapobiega zaparciom, chroni ściany jelit, poprzez regulowanie poziomu pH krwi wyrównuje jej kwasowość (zapobiega nowotworom);

Kwas glukonowy – pomocny w leczeniu alergii, obecny we wszystkich rodzajach kombuchy;

Kwas glukuronowy – skuteczny detoksyfikant również przeciwko infekcjom drożdżakowym;

Aminokwasy – krytyczne dla całego życia, co budulcem białek. Połowa aminokwasy egzogenne muszą być pobrane na codziennie od diety;

Kwas jabłkowy – działanie detoksykacyjne;

Kwas szczawiowy – pobudza komórki do działania;

Kwasy nukleinowe (jak RNA i DNA) – wysyłają sygnały do ​​komórek, jak mają prawidłowo funkcjonować i odbudowywać się;

Kwas węglowy (H2CO3) – reguluje poziom pH krwi.

Co warto podkreślić wszystkie powyżej opisane substancje występują w napoju z Kombuchy (kombuczy) w stanie naturalnym, w swojej żywej formie, co oczywiście wpływa na ich przyswajalność.   To nie są martwe, uwięzione w pigułce i słabo-przyswajalne napisy z etykietki.

To przyswajalna porcja zdrowia, która wyprodukowana została przez organizmy żywe: bakterie i drożdże żyjące w symbiozie w galaretowatym SCOBY (kombucha SCOBY– z ang. Symbiotic Colony Of Bacteria and Yeasts).

Dostarczaj jej sobie regularnie, a twój organizm osiągnie cenny stan równowagi, co umożliwi mu zachowanie zdrowia.

W typowym napoju wyselekcjonowane zostały następujące bakterie i drożdże:

Acetobacter aerobic – bakterie są odpowiedzialne za wytwarzanie m.in. kwasu octowego;

Saccharomyces boulardi – bakterie tlenowe i beztlenowe produkujące alkohol najczęściej występujące w Kombuchy (kombuczy);

Brettanomyces – bakterie tlenowe i beztlenowe produkące alkohol lub kwas octowy często występujące w Kombuchy (kombuczy);

Lactobacilus aerobic – bakterie są odpowiedzialne za wytwarzanie kwasu mlekowego, produkują śluz i nie zawsze znajdują się w Kombuchy (kombuczy);

Pediococcus – bakterie beztlenowe wytwarzające kwas mlekowy, produkujące śluz i nie zawsze znajdują się w Kombuchy (kombuczy);

Gluconacetobacter kombuchae – niedawno zidentyfikowany szczep bakterii unikalny dla kombuchy, żywi się azotem zawartym w herbacie, wytwarza kwas octowy i kwas glukonowy;

Zygosaccharomyces kombuchaensis – nowy szczep drożdży unikalny dla Kombuchy (kombuczy), produkuje alkohol i dwutlenku węgla.

Szeroki zakres możliwych składników nie oznacza ich obligatoryjnej obecności w poszczególnym napoju. Skład danego sortu zależy od wielu czynników: od użytej kultury Kombuchy (kombuczy), rodzaju i esencjonalności użytej herbaty, ilości oraz rodzaju cukru oraz typu i składu chemicznego wody, temperatury tej wody, sposobu parzenia, a także temperatury przebiegu procesu fermentacji.

Tu możesz przeczytać również o DAWKOWANIU